FIR ಎಂದರೆ First Information Report (ಪ್ರಥಮ ಮಾಹಿತಿ ವರದಿ). ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧದ (cognizable offence) ಬಗ್ಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ದೊರೆಯುವ ಮೊದಲ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಠಾಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಯೇ ಇದು — ಅಂದರೆ, ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರ ಆದೇಶವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಪೊಲೀಸರು ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಬಂಧಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಗಂಭೀರವೆಂದು ಕಾನೂನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿರುವ ಅಪರಾಧ. ಇದನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು ಉಚಿತ, ಅಪರಾಧದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಇದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿದಾರರಿಗೆ (informant) ಇದರ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕಿದೆ.
| ಪೂರ್ಣ ರೂಪ | First Information Report (ಪ್ರಥಮ ಮಾಹಿತಿ ವರದಿ) |
| ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಉಪಬಂಧ | ಕಲಂ 173, ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ (Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita), 2023 (ಹಿಂದೆ ಕಲಂ 154, ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ (CrPC) 1973) |
| ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯ | ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ |
| ಯಾರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು | ಅಪರಾಧದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ — ಕೇವಲ ನೊಂದವರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ |
| ವೆಚ್ಚ | ಉಚಿತ. ಯಾವುದೇ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ |
| ಮಾಹಿತಿದಾರರಿಗೆ ಪ್ರತಿ | ಉಚಿತ ಪ್ರತಿ, ಕಡ್ಡಾಯ, ತಕ್ಷಣವೇ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ |
| ಕಾಲಮಿತಿ | FIR ದಾಖಲಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಕಾಲಮಿತಿ ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ವಿಳಂಬವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು |
| ಪೊಲೀಸರು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ | ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿ (Superintendent of Police) → BNSS ಕಲಂ 175(3) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ |
FIR ನಿಜವಾಗಿ ಏನು
FIR ಎಂಬುದು ದೂರು ಪತ್ರವೂ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರಕರಣವೂ ಅಲ್ಲ. ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧವೊಂದು ನಡೆದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ದೊರೆಯುವ ಮೊದಲ ಮಾಹಿತಿಯ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆ ಅದು. ಆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬರಹಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿ, ಮಾಹಿತಿದಾರರಿಗೆ ಓದಿ ಹೇಳಿ, ಸಹಿ ಮಾಡಿಸಿದ ನಂತರ, ತನಿಖೆ ಆರಂಭಿಸುವುದು ಠಾಣೆಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಾಹಿತಿಯು ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧವನ್ನು ತೋರಿಸಿದಾಗ ದಾಖಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ — ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ Lalita Kumari v. Government of Uttar Pradesh (2014) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿದೆ. ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಷರತ್ತು ಇದೆ: ಮೂರು ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆದರೆ ಏಳು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುವ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ, ಅಧಿಕಾರಿಯು ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಸೂಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟ್‌ರ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಕರಣ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಲು ಮೊದಲು ಹದಿನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳವರೆಗಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬಹುದು (BNSS ಕಲಂ 173(3)).
ದಾಖಲೆ ಸ್ವತಃ ಚಿಕ್ಕದು. ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಯಾರು ನೀಡಿದರು, ಯಾವಾಗ ನೀಡಿದರು, ಏನು ನಡೆಯಿತೆಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಘಟನೆ ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ನಡೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಯಾವ ಉಪಬಂಧಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಉಪಬಂಧಗಳು ಠಾಣೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮಾತ್ರ; ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ಅವು ಆಗಾಗ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಸ್ಥಿತಿಯು ದೋಷಾರೋಪ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ (charge sheet) ನಮೂದಾಗಿರುವುದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಉಪಬಂಧ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸುರಕ್ಷಾ ಸಂಹಿತೆ, 2023ರ ಕಲಂ 173. ತೀರ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಆಚರಣೆಯು ಅಪರಾಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ, 1973ರ ಕಲಂ 154 ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ; ಹೊಸ ಉಪಬಂಧ ಅದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತುಂಬಿದೆ. ಸಾರಾಂಶ ಬಹುತೇಕ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಎರಡೂ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿವೆ — ಹಳೆಯ ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಈಗಲೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೊಸ ದಾಖಲಾತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಸ ಕ್ರಮಸಂಖ್ಯೆಯಡಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಜ್ಞೇಯ ಮತ್ತು ಅಸಂಜ್ಞೇಯ: ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
FIR ಅನ್ನು ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ದಾಖಲಿಸಬಹುದು. ಒಂದು ಅಪರಾಧ ಸಂಜ್ಞೇಯವೇ ಎಂಬುದು ನೊಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅದು ಎಷ್ಟು ಗಂಭೀರವೆನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಲ್ಲ — ಅದನ್ನು ಸಂಹಿತೆಯ ಅನುಸೂಚಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
| ಸಂಜ್ಞೇಯ (Cognizable) | ಅಸಂಜ್ಞೇಯ (Non-cognizable) | |
|---|---|---|
| ಮಾಡಲಾಗುವ ದಾಖಲೆ | FIR | ಠಾಣೆಯ ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ NC ನಮೂದು |
| ವಾರಂಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಬಹುದೇ | ಹೌದು | ಇಲ್ಲ |
| ಪೊಲೀಸರು ಸ್ವತಃ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಬಹುದೇ | ಹೌದು | ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರ ಆದೇಶವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ |
| ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಪರಾಧಗಳು | ಕೊಲೆ, ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಕಳವು, ದರೋಡೆ, ಅಪಹರಣ, ತೀವ್ರ ಗಾಯ | ಸಾಧಾರಣ ಗಾಯ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪದ್ರವ, ಮಾನನಷ್ಟ, ಸಣ್ಣ ಕಿಡಿಗೇಡಿತನ |
ನೀವು ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಅಸಂಜ್ಞೇಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ಠಾಣೆಯು FIR ಬದಲಿಗೆ NC ನಮೂದು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ನಿರಾಕರಣೆಯಲ್ಲ, ಕೆಳದರ್ಜೆಯ ದೂರೂ ಅಲ್ಲ — ಆ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ಒದಗಿಸಿರುವ ಮಾರ್ಗ ಅಷ್ಟೇ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವವರೆಗೆ ಪೊಲೀಸರು ಅದನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.
ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ಗಾಯದಂತಹ ಅಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧದ ಜೊತೆಗೆ ಅಕ್ರಮ ತಡೆ ಅಥವಾ ಆಯುಧದಿಂದ ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಗಾಯದಂತಹ ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧವೂ ಇರಬಹುದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ವಿಷಯವನ್ನು ಸಂಜ್ಞೇಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ FIR ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (BNSS ಕಲಂ 174(4)).
ಯಾರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ
ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿರುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬಹುದು. ನೀವು ನೊಂದವರು, ಸಂಬಂಧಿಕರು ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿ ಆಗಿರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ನೀಡಬಹುದು — ಆಗ ಅಧಿಕಾರಿ ಅದನ್ನು ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ — ಅಥವಾ ಲಿಖಿತವಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಪರಾಧ ನಡೆದ ಪ್ರದೇಶದ ಠಾಣೆಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನೀವು ಮೊದಲು ಆ ಠಾಣೆಯನ್ನೇ ಹುಡುಕಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಶೂನ್ಯ FIR (Zero FIR) ಯಾವುದೇ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ವರದಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ ನಂತರ ಸರಿಯಾದ ಠಾಣೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಾಕ್ಷ್ಯ ತಣ್ಣಗಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಠಾಣೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಅಲೆದಾಡಿಸಬಾರದು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇದು ಇದೆ.
ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧದ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅವರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮಹಿಳಾ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೇ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು. ಅವರು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಅವರ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅವರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ದುಭಾಷಿ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಕರ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ದಾಖಲಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಡಿಯೋ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಬೇಕು (BNSS ಕಲಂ 173(1)ರ ಪರಂತುಕಗಳು). ಮಕ್ಕಳ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧಗಳು POCSO ಅಧಿನಿಯಮದ ಸ್ವಂತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಕ್ಕೂ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ.
FIR ದಾಖಲಿಸುವುದು ಹೇಗೆ, ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ
- ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಥವಾ ಅನುಮತಿ ಇರುವಲ್ಲಿ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಠಾಣೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಥವಾ ವಿಷಯ ತುರ್ತಾಗಿದ್ದರೆ ಯಾವುದೇ ಠಾಣೆಗೆ ಹೋಗಿ. ವಾಹನ ಕಳವು ಅಥವಾ ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಯಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ, ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವರದಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತವೆ.
- ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿಮ್ಮದೇ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿ ಏನು ನಡೆಯಿತು, ಯಾವಾಗ, ಎಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಯಾರು ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿ. ಕಲಂ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಬೇಡಿ — ಅದು ಠಾಣೆಯ ಕೆಲಸ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ನಿಮಗೆ ಸ್ವತಃ ತಿಳಿದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಿ, ಮತ್ತು ಯಾವುದಾದರೂ ವಿಷಯವನ್ನು ನೀವು ನೋಡಿದ್ದಲ್ಲ, ಯಾರೋ ಹೇಳಿದ್ದು ಎಂದಾದರೆ ಅದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿ.
- ಸಹಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಬರೆದಿರುವುದನ್ನು ಓದಿ ದಾಖಲಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿ ನಿಮಗೆ ಓದಿ ಹೇಳಬೇಕು. ಹೆಸರುಗಳು, ಘಟನೆಯ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯ, ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದರೆ, ಸಹಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿ. ನಂತರದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ.
- ನಿಮ್ಮ ಉಚಿತ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ FIR ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ವೆಚ್ಚವಿಲ್ಲದೆ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ನಿಮಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಮಗೆ ನೀಡಬೇಕು. FIR ಸಂಖ್ಯೆ, ದಿನಾಂಕ, ಠಾಣೆಯ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ದಾಖಲಿಸಿದ ಕಲಂಗಳನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ಮುಂದಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತಕ್ಕೂ ಇವು ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.
- ನೀವು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಪುರಾವೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ ನೀವು ದಾಖಲೆಗಳು, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರೆ, ಸ್ವೀಕೃತಿ ಪಡೆಯಿರಿ. ನಂತರ ನೀವು ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದರೆ, ಅದನ್ನು ನೋಂದಾಯಿತ ಅಂಚೆಯ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಿ ರಸೀದಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
ಮೀರಾ ಭಾನುವಾರ ಸಂಜೆ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಫ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ ಬೀಗ ಮುರಿದಿರುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಗಳ್ಳತನ ಮತ್ತು ಕಳವು ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧಗಳು, ಆದ್ದರಿಂದ ಠಾಣೆಯು FIR ದಾಖಲಿಸಲೇಬೇಕು. ಅವರು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಅಧಿಕಾರಿ ಅದನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅದನ್ನು ಓದಿದಾಗ, ತಾವು ರಾತ್ರಿ 8 ಗಂಟೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ್ದರೂ ಪತ್ತೆಯಾದ ಸಮಯವನ್ನು ಸಂಜೆ 6 ಗಂಟೆ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಹಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ತಿದ್ದಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಉಚಿತ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, FIR ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಮುಂದಿನ ವಾರ ತಮ್ಮ ವಿಮಾ ಕ್ಲೇಮ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಶೂನ್ಯ FIR: ಯಾವುದೇ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ನಿಮ್ಮ ದೂರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲೇಬೇಕಾದಾಗ
ಶೂನ್ಯ FIR ಎಂದರೆ, ಅಪರಾಧ ನಡೆದ ಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ದಾಖಲಿಸುವ FIR. ಆ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರಮಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ “ಶೂನ್ಯ” ಎಂದು ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ — ಅದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ನಂತರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಠಾಣೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ FIR ಸಂಖ್ಯೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಇದು ಈಗ ಶಾಸನದಲ್ಲೇ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ: BNSS ಕಲಂ 173(1) “ಅಪರಾಧ ನಡೆದ ಪ್ರದೇಶ ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ” ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಾರಣ ಸರಳ. ಇದನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು, ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲೆಗೊಳಗಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ತಲುಪಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು, ಠಾಣೆಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ನಂತರದ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಹಾಳಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಚದುರಿಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಶೂನ್ಯ FIR ಆ ನೆಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ.
ಶೂನ್ಯ FIR ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದು ಯಾವಾಗ
- ಅಪರಾಧವು ಬೇರೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದು, ನೀವು ನಂತರ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಬಂದಿದ್ದರೆ
- ಘಟನೆಯು ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ರೈಲು ಅಥವಾ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದು, ನಿಖರವಾದ ಸ್ಥಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ
- ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ತುರ್ತಾಗಿದ್ದು, ನೀವು ಸರಿಯಾದ ಠಾಣೆ ತಲುಪುವವರೆಗೆ ಕಾಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ
- ಯಾವ ಠಾಣೆಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇದೆ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದಿದ್ದು, ಯಾರೂ ಹೇಳದಿದ್ದರೆ
ಬೇರೆಡೆ ಹೋಗಿ ಎಂದು ಠಾಣೆ ಹೇಳಿದರೆ, Zero FIR ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ. ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಈ ಪದ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಅನುಕೂಲದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಿಂದ ಕರ್ತವ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಏನೇ ಆದರೂ ನಿಮ್ಮ ಭೇಟಿಯ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
ವರ್ಗಾವಣೆಯ ನಂತರ, ತನಿಖೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಠಾಣೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ನೀವು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಶೂನ್ಯ FIR ಪ್ರತಿಯು ಮಾನ್ಯ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಆನ್‌ಲೈನ್ FIR ಮತ್ತು e-FIR: ಮನೆಯಿಂದಲೇ ನೀವು ಏನು ಮಾಡಬಹುದು, ಏನು ಮಾಡಲಾಗದು
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯದ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಯೂ ಈಗ ನಾಗರಿಕ ಪೋರ್ಟಲ್ ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕವು ಕೆಲವು ವರ್ಗಗಳ ದೂರುಗಳನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದು — ಗಣನೀಯವಾಗಿ — ಯಾವ ವರ್ಗಗಳು ಎಂಬುದು. ಒಂದೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ “ನಾನು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ FIR ದಾಖಲಿಸಬಹುದೇ” ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಉತ್ತರ: ಕೆಲವು ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ, ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಹೌದು. ಯಾವುದೇ ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನವಾಗಿ ನೀಡಲು ಕಾನೂನು ಸ್ವತಃ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ (BNSS ಕಲಂ 173(1)); ಬದಲಾಗುವುದು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯದ ಪೋರ್ಟಲ್ ಯಾವ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು.
| ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ | ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಠಾಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ |
|---|---|
| ವಾಹನ ಕಳವು | ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧಗಳು — ಹಲ್ಲೆ, ಗಾಯ, ಅಪಹರಣ |
| ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಸ್ವತ್ತಿನ ನಷ್ಟ ಅಥವಾ ಕಳವು | ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳು |
| ಕಳೆದುಹೋದ ದಾಖಲೆಗಳು | ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅಪರಾಧಗಳು |
| ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆರ್ಥಿಕ ವಂಚನೆ | ಪೋರ್ಟಲ್ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡದ ಯಾವುದೇ ವರ್ಗ |
| ಕಾಣೆಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವರದಿಗಳು, ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ | ಭೌತಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಜಪ್ತಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯ |
ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮಾರ್ಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ
- ನಿಮ್ಮದೇ ರಾಜ್ಯದ ಪೊಲೀಸ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ತೆರೆಯಿರಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪೋರ್ಟಲ್ ಇದೆ. ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ತಾಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವ ಬದಲು ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಾಗಿ ಹುಡುಕಿ, ಮತ್ತು ವಿಳಾಸವು ಸರ್ಕಾರಿ ಡೊಮೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
- ಮೊಬೈಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಿ ದೂರು ನಿಜವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಂತಿರಬೇಕಾದ್ದರಿಂದ, ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳು OTP ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತವೆ.
- ಸರಿಯಾದ ದೂರಿನ ವರ್ಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ ನಿಮ್ಮ ವರ್ಗ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ವಿಷಯವನ್ನು ಖುದ್ದಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಪೋರ್ಟಲ್ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದರ್ಥ.
- ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕೃತಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ ಇದು ಇನ್ನೂ FIR ಸಂಖ್ಯೆ ಅಲ್ಲ. ಇದು ದೂರಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಸಂಖ್ಯೆ.
- ಕರೆ ಅಥವಾ ಭೇಟಿಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ ದೂರನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೆ FIR ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. BNSS ಕಲಂ 173(1)(ii) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಗೆ ನೀವು ಮೂರು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ದಾಖಲೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಠಾಣೆಗೆ ಬಂದು ಸಹಿ ಮಾಡುವಂತೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ.
ಆನ್‌ಲೈನ್ FIR ಗಾಗಿ ಹುಡುಕಿದರೆ, ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಅನೇಕ ನಕಲಿ ತಾಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. FIR ದಾಖಲಿಸುವುದು ಉಚಿತ. ಪೊಲೀಸ್ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲು ಯಾವುದೇ ತಾಣ ಹಣ ಕೇಳಿದರೆ, ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಿ.
FIR ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ
FIR ದಾಖಲಾದ ನಂತರ, ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ಪೋರ್ಟಲ್‌ಗಳು ಹುಡುಕಬಹುದಾದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ FIR ಪ್ರತಿಯನ್ನೇ PDF ಆಗಿ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ನಿಜವಾದ ಅನುಕೂಲ: ಇದು ಠಾಣೆಗೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಮೆ, ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕಾಗಿ ದಿನಾಂಕವಿರುವ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿಮಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು
- ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ನಾಗರಿಕ ಪೋರ್ಟಲ್ ತೆರೆಯಿರಿ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ “FIR status”, “View FIR” ಅಥವಾ “Citizen services” ಎಂಬ ಹೆಸರಿರುತ್ತದೆ.
- FIR ಸಂಖ್ಯೆ, ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಈ ಮೂರೂ ನಿಮಗೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ FIR ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದೇ ಅನನ್ಯವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
- ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಏನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಓದಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಾಖಲಾದ ದಿನಾಂಕ, ಅನ್ವಯಿಸಿದ ಕಲಂಗಳು, ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿ, ಮತ್ತು ತನಿಖೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯೇ, ದೋಷಾರೋಪ ಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ, ಅಥವಾ ಮುಕ್ತಾಯ ವರದಿ (closure report) ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು.
FIR ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು
ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು FIR ಪಠ್ಯವನ್ನೇ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತವೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಾಖಲಾದ ನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಳಂಬದೊಂದಿಗೆ. ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಲಭ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ಅದು ಉಚಿತ. ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಠಾಣೆಯು ಇನ್ನೂ ನಿಮಗೆ ಪ್ರತಿ ನೀಡಲೇಬೇಕು — ಉಚಿತ ಪ್ರತಿಯ ನಿಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಯಾವುದೇ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅದನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಲ್ಲ.
ಕೆಲವು ವರ್ಗಗಳ FIR ಗಳನ್ನು — ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧಗಳು, ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು — ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ FIR ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸದಿದ್ದರೆ, ಯಾವುದೇ ದೋಷಕ್ಕಿಂತ ಇದೇ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು.
ವಿಷಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಲುಪಿದ ನಂತರ
FIR ಸಂಖ್ಯೆಯು ಪೊಲೀಸ್ ಹಂತವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತದೆ. ವಿಷಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾದ ನಂತರ — ಅತಿ ತಡವೆಂದರೆ ದೋಷಾರೋಪ ಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದಾಗ — CNR ಸಂಖ್ಯೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ವಿಚಾರಣೆಗಳು, ಆದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ತೀರ್ಪುಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಅದೇ ಗುರುತು ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
FIR ದೂರನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಹೇಗೆ, ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಏನಿರಬೇಕು
ನೀವು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ನೀಡಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ಬರೆಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಲಿಖಿತ ವಿವರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಗುವುದು ಉತ್ತಮ, ಏಕೆಂದರೆ ಆಗ ದಾಖಲೆಯು ಅಧಿಕಾರಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡದ್ದರ ಸಾರಾಂಶವಾಗದೆ ನಿಮ್ಮದೇ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬರೆಯುವ ಕ್ರಿಯೆಯೇ ಘಟನೆಗಳ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವಂತೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಏನನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು
- ನಿಮ್ಮ ವಿವರಗಳು — ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು, ತಂದೆಯ ಅಥವಾ ಪತಿಯ ಹೆಸರು, ವಯಸ್ಸು, ಪೂರ್ಣ ವಿಳಾಸ, ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ಸಂಖ್ಯೆ
- ಘಟನೆಯ ದಿನಾಂಕ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ನಿಖರ ಸ್ಥಳ, ನಿಮಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ನಿಖರವಾಗಿ
- ಏನು ನಡೆಯಿತು, ಸರಳವಾದ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಆರಂಭದಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ
- ಯಾರು ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು — ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಹೆಸರುಗಳು, ತಿಳಿದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಚಹರೆ ವಿವರಗಳು
- ಸಾಕ್ಷಿಗಳು — ಘಟನೆಯ ಯಾವುದೇ ಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿದ ಯಾರದೇ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ ವಿವರಗಳು
- ಸಂಬಂಧಿತ ಸ್ವತ್ತು — IMEI ಸಂಖ್ಯೆ, ವಾಹನ ನೋಂದಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಂತಹ ಗುರುತಿನ ವಿವರಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಟ್ಟಿ
- ನೀವು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುತ್ತಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳು, ಸ್ವೀಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಂತೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ
ಏನನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು
- ಕಲಂ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬೇಡಿ. ಕಾನೂನನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದು ಠಾಣೆಯ ಕೆಲಸ, ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ದೂರಿನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಕಲಂ ಇದ್ದರೆ ಯಾರಿಗೂ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ.
- ಊಹಿಸಬೇಡಿ. ನೀವು ಏನನ್ನಾದರೂ ನೋಡಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳಲಾಯಿತು ಎಂದೂ, ಯಾರು ಹೇಳಿದರು ಎಂದೂ ತಿಳಿಸಿ.
- ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಮಾಡಬೇಡಿ. FIR ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ನಂತರದ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ನಡುವಿನ ಅಸಂಗತತೆಗಳನ್ನೇ ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾದವು ಮೊದಲು ಹುಡುಕುತ್ತದೆ.
- ಅಂತರಗಳನ್ನು ಬಿಡಬೇಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಮತ್ತು ಆರೋಪಿಯ ನಡುವೆ ಹಿಂದೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಇತಿಹಾಸವಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಹೇಳಿ — ಅದು ಹೇಗಿದ್ದರೂ ನಂತರ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಉತ್ತಮ.
ಹೆಸರಿಸಿದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಠಾಣಾಧಿಕಾರಿಗೆ (Station House Officer) ಅದನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಬರೆಯಿರಿ. ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರು, ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ವಿಳಾಸದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿ. ಮುಖ್ಯ ಭಾಗದ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲೇ ಘಟನೆಯ ದಿನಾಂಕ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ. ಏನು ನಡೆಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಚಿಕ್ಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ಯಾರಾಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿ. ಏನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಾಯಿತು ಅಥವಾ ಹಾನಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ. ನಿಮ್ಮ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ. FIR ದಾಖಲಿಸಿ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿ, ದಿನಾಂಕ ಹಾಕಿ, ಮತ್ತು ಠಾಣೆಯು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಮೊಹರು ಹಾಕಿದ ಜೆರಾಕ್ಸ್ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ FIR
ನೀವು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ FIR ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಠಾಣೆಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ — ಆದ್ದರಿಂದ ಜನರಿಗೆ ತಾವು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಓದಲಾಗದ ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಆಗಾಗ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರಿಂದ ಎರಡು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಂಶಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ನೀವು ಸಹಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ದಾಖಲಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿ ನಿಮಗೆ ಓದಿ ಹೇಳಲೇಬೇಕು. ಅದನ್ನು ನಿಮಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗದ ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಹೇಳಿ ಮತ್ತು ಓದಿ ವಿವರಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿ. ನೀವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ದಾಖಲೆಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡುವುದು ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾದ ತಪ್ಪು.
ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ನಿಮಗೆ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರತಿಯು ಅದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಬೇರೊಂದು ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ವಿಮಾದಾರರು ಅಥವಾ ಉದ್ಯೋಗದಾತರಿಗೆ ಅದು ಬೇಕಾದರೆ, ನಿಮಗೆ ಅನುವಾದದ ಅಗತ್ಯ ಬೀಳಬಹುದು. ಮೊದಲು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿರಿ; ಅನುವಾದದ ಬಗ್ಗೆ ನಂತರ ಯೋಚಿಸಿ.
ಭಾಷೆಯ ಅಂತರವಿರುವಲ್ಲಿ, FIR ನ ಗುಣಮಟ್ಟವು ನೀವು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿ ಎಷ್ಟು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ, ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿ, ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸಾಲು ಸಾಲಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಓದಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಕೇಳಿ.
ಪೊಲೀಸರು ಅದನ್ನು ದಾಖಲಿಸದಿದ್ದರೆ
ಸಂಜ್ಞೇಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ FIR ದಾಖಲಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಾಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಮಾರ್ಗ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ಇರುವಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತವೂ ಲಿಖಿತವಾಗಿರಬೇಕು.
- ದೂರನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಲಿಖಿತ ದೂರನ್ನು SP ಅಥವಾ ಕಮಿಷನರ್ ಅವರಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿತ ಅಂಚೆಯ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಿ. SP ಅವರು ಸ್ವತಃ ವಿಷಯವನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಅಧೀನ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ತನಿಖೆ ಮಾಡುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು. ಅಂಚೆ ರಸೀದಿ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.
- ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಅದರಿಂದ ಏನೂ ಆಗದಿದ್ದರೆ, BNSS ಕಲಂ 175(3) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ. ಅರ್ಜಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ (affidavit) ಬೆಂಬಲವಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ನೀವು ಮೊದಲು SP ಅವರಿಗೆ ಬರೆದಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ಅದು ತೋರಿಸಬೇಕು. ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಪೊಲೀಸರ ಅಹವಾಲು ಕೇಳಬಹುದು, ಮತ್ತು ನಂತರ FIR ದಾಖಲಿಸಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಅವರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು.
- ರಿಟ್ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ವಿಷಯ ಗಂಭೀರವಾಗಿದ್ದು ಹಿಂದಿನ ಮಾರ್ಗಗಳು ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ — ಆದರೂ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮೊದಲು ಬಳಸಿರಬೇಕೆಂದು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ವಕೀಲರೊಂದಿಗೆ ಇಡಬೇಕಾದ ಹೆಜ್ಜೆ, ಒಬ್ಬರೇ ಅಲ್ಲ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲೂ, ಮೇಲ್ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು ಫಲ ನೀಡುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು, ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಹಂತವನ್ನು ನೀವು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದೀರಿ ಎಂಬ ದಾಖಲೆಯ ಪುರಾವೆ. ನೋಂದಾಯಿತ ಅಂಚೆ ರಸೀದಿಗೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತ ದಾಖಲೆ.
FIR ದಾಖಲಾದ ನಂತರ ಏನಾಗುತ್ತದೆ
ದಾಖಲಾತಿಯು ತನಿಖೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಅನುಕ್ರಮ ಹೀಗಿದೆ: ಠಾಣೆಯು FIR ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ, ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಘಟನಾ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರ ಮುಂದೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ತನಿಖೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತೊಂಬತ್ತು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪೊಲೀಸರು ಮಾಹಿತಿದಾರರಿಗೆ ಅಥವಾ ನೊಂದವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಬೇಕು (BNSS ಕಲಂ 193(3)(ii)).
ಆ ವರದಿಯು ಎರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆರೋಪಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿಯಲು ಆಧಾರವಿದೆ ಎಂದು ತನಿಖೆಯು ಕಂಡುಕೊಂಡಲ್ಲಿ ದೋಷಾರೋಪ ಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಕ್ತಾಯ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಮಾಹಿತಿದಾರರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರ ಮುಂದೆ ಆಕ್ಷೇಪಣಾ ಅರ್ಜಿ (protest petition) ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು; ಪೊಲೀಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರು ಬದ್ಧರಲ್ಲ.
ಉದ್ದಕ್ಕೂ, ನಿಮ್ಮಿಂದ ಕೇಳಲಾಗುವ ಗುರುತು ಸಂಖ್ಯೆ FIR ಸಂಖ್ಯೆಯೇ. ವಿಷಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಲುಪಿದ ನಂತರ, CNR ಸಂಖ್ಯೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿ, ವಿಚಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಬಳಸುವ ಗುರುತು ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಜ್ಞೇಯ ಅಪರಾಧವೇ ಎಂದು ಖಚಿತವಿಲ್ಲವೇ?
ಏನು ನಡೆಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಮ್ಮದೇ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿ. ಯಾವ ಉಪಬಂಧ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ, FIR ಅಥವಾ NC ದೂರು ಯಾವುದು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗ, ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು NyayaMithra ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
NyayaMithra ಅನ್ನು ಕೇಳಿ — ಉಚಿತಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲೂ ಮೊದಲ ತಿಂಗಳು ಉಚಿತ · 30 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಕಾರ್ಡ್ ಬೇಕಿಲ್ಲ · ನೀವು ಅಪ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುವ ಯಾವುದನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಮಾದರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
FIR ದಾಖಲಿಸಲು ಯಾವುದಾದರೂ ಶುಲ್ಕವಿದೆಯೇ?
ಇಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲೂ FIR ದಾಖಲಿಸುವುದು ಉಚಿತ. ಅದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು, ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಅಥವಾ ನಿಮಗೆ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರತಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ. ಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಬೇಡಿಕೆ ಅನುಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಬಹುದು.
ನಾನು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ FIR ದಾಖಲಿಸಬಹುದೇ?
ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದಾದ ನಾಗರಿಕ ಪೋರ್ಟಲ್ ನಡೆಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ವಾಹನ ಕಳವು, ಮೊಬೈಲ್ ಕಳವು ಮತ್ತು ಸೈಬರ್ ವಂಚನೆಯಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ e-FIR ಗೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಗೆ ನೀವು ಮೂರು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ದಾಖಲೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳು ಈಗಲೂ ನೀವು ಠಾಣೆಗೆ ಬರಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತವೆ. ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ವರ್ಗಗಳು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನಿಮ್ಮದೇ ರಾಜ್ಯದ ಪೊಲೀಸ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ಪೊಲೀಸರು ನನ್ನ FIR ದಾಖಲಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಮೇಲ್ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ನಿಮಗೆ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಲಿಖಿತ ದೂರನ್ನು ಅಂಚೆಯ ಮೂಲಕ ಪೊಲೀಸ್ ವರಿಷ್ಠಾಧಿಕಾರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ; ಅವರು ಅದನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಅಧೀನ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ತನಿಖೆ ಮಾಡುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು. ಅದೂ ವಿಫಲವಾದರೆ, ನೀವು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರು ದಾಖಲಿಸಿ ತನಿಖೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು. ಅಂಚೆ ರಸೀದಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ — ನೀವು ಮೇಲ್ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ಅದು ಪುರಾವೆ.
ಯಾವುದೇ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ FIR ದಾಖಲಿಸಬಹುದೇ?
ಹೌದು. ಅಪರಾಧ ಎಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದರೂ ಯಾವುದೇ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯ FIR ದಾಖಲಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದನ್ನು ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಠಾಣೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತುರ್ತು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಯಾರನ್ನೂ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದಕ್ಕಾಗಿ ಇದು ಇದೆ.
FIR ದಾಖಲಿಸಲು ಕಾಲಮಿತಿ ಇದೆಯೇ?
FIR ದಾಖಲಿಸಲು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಗಡುವು ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಸಣ್ಣ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಂಜ್ಞೆ (cognizance) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ — ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಆರು ತಿಂಗಳಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳು (BNSS ಕಲಂ 514) — ಮತ್ತು ಘಟನೆ ಮತ್ತು ವರದಿಯ ನಡುವಿನ ದೀರ್ಘ ಹಾಗೂ ವಿವರಿಸಲಾಗದ ಅಂತರವನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾದವು ಎತ್ತಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಅನುಮತಿಸಿದಷ್ಟು ಬೇಗ ವರದಿ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ವಿಳಂಬವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದು ವಿವೇಕಯುತ.
FIR ಅನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಬಹುದೇ ಅಥವಾ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬಹುದೇ?
FIR ದಾಖಲಾದ ನಂತರ ಮಾಹಿತಿದಾರರು ಅದನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಕರಣವು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಆರೋಪಿಯ ನಡುವಿನ ವಿಷಯವಾಗುತ್ತದೆ. ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೆ ಪೊಲೀಸರು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮುಕ್ತಾಯ ವರದಿಯೊಂದಿಗೆ ಅದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಬಹುದು, ಅಥವಾ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಅಂತರ್ಗತ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಬಹುದು; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಕ್ಷಕಾರರು ಖಾಸಗಿ ಸ್ವರೂಪದ ವ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವಾಗ.
ಶೂನ್ಯ FIR ಎಂದರೇನು?
ಶೂನ್ಯ FIR ಎಂದರೆ, ಅಪರಾಧ ನಡೆದ ಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ದಾಖಲಿಸುವ FIR. ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರಮಸಂಖ್ಯೆ ಇಲ್ಲದೆ ದಾಖಲಿಸಿ, ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಠಾಣೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುರ್ತು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೂ ಠಾಣೆಯಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬಾರದು ಎಂಬುದಕ್ಕಾಗಿ ಇದು ಇದೆ.
ನನ್ನ FIR ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆನ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು?
ನಿಮ್ಮ ರಾಜ್ಯ ಪೊಲೀಸ್ ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾ ಪೋರ್ಟಲ್ ತೆರೆದು FIR status ಅಥವಾ View FIR ವಿಭಾಗವನ್ನು ಹುಡುಕಿ. ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ FIR ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದೇ ಅನನ್ಯವಾಗಿರದ ಕಾರಣ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ FIR ಸಂಖ್ಯೆ, ಜಿಲ್ಲೆ, ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷ ಎಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ದಾಖಲೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಾಖಲಾದ ದಿನಾಂಕ, ಅನ್ವಯಿಸಿದ ಕಲಂಗಳು, ಮತ್ತು ದೋಷಾರೋಪ ಪಟ್ಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ನನ್ನ FIR ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದೇ?
ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ FIR ಪಠ್ಯವನ್ನು ಪೊಲೀಸ್ ಪೋರ್ಟಲ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಚಿತವಾಗಿ ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವರ್ಗಗಳನ್ನು — ಲೈಂಗಿಕ ಅಪರಾಧಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ವಿರುದ್ಧದ ಅಪರಾಧಗಳು, ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು — ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಡೌನ್ಲೋಡ್ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯು ಇನ್ನೂ ನಿಮಗೆ ಉಚಿತ ಪ್ರತಿ ನೀಡಲೇಬೇಕು.
FIR ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ?
ಅದು ಒಂದೇ ನಿಗದಿತ ನಮೂನೆ. ಅದು ಜಿಲ್ಲೆ, ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆ, FIR ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕ, ಅನ್ವಯಿಸಿದ ಕಾನೂನಿನ ಕಲಂಗಳು, ಅಪರಾಧ ನಡೆದ ಮತ್ತು ವರದಿಯಾದ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯ, ಸ್ಥಳ, ಮಾಹಿತಿದಾರರ ವಿವರಗಳು, ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ನಿರೂಪಣೆ, ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿದಾರರು ಹಾಗೂ ದಾಖಲಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿ ಇಬ್ಬರ ಸಹಿಯನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.
ನನ್ನದೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ FIR ದಾಖಲಿಸಬಹುದೇ?
ನೀವು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬಹುದು. ಠಾಣೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ನೀವು ಸಹಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಅಧಿಕಾರಿ ಅದನ್ನು ನಿಮಗೆ ಓದಿ ಹೇಳಲೇಬೇಕು — ನೀವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಓದಲಾಗದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅದಿದ್ದರೆ, ಸಹಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ಸಾಲು ಸಾಲಾಗಿ ಓದಿ ವಿವರಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿ.